Nâng cao hiệu quả của các doanh nghiệp may bằng việc ứng dụng mô hình kế toán tinh gọn

Đăng ngày : 23/06/2016 8:40:17 AM

Ðể ngành Dệt May Việt Nam nói chung và Tập đoàn Dệt May nói riêng đạt được mục tiêu đến năm 2015, toàn ngành đạt kim ngạch xuất khẩu từ 18 tỷ  đến 20 tỷ USD, trong đó Vinatex đạt 3,6 tỷ USD; đến năm 2020 kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 25 tỷ USD, trong đó Vinatex đạt hơn 5 tỷ USD, thì việc phải thực hiện những giải pháp mang tính đột phá về năng suất, công nghệ và cải thiện giá trị gia tăng là tất yếu và cần thiết.

Thời gian gần đây, một số công ty đang áp dụng, phát triển mô hình sản xuất tinh gọn (LEAN) như là một yếu tố then chốt để mở rộng và gia tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, hầu hết những công ty này vẫn còn giữ lại các công cụ quản lý, chế độ kế toán, tài chính và những cách thức đo lường kết quả theo phương cách  truyền thống. Điều này đã làm giảm đi phần nào hiệu quả mà mô hình tinh gọn trong sản xuất sẽ mang lại cho doanh nghiệp. Do vậy, các chuyên gia tài chính đã tìm cách lược bỏ những khó khăn này nhằm đem lại hiệu quả cao nhất của mô hình sản xuất tinh gọn bằng cách thực hiện một phương pháp mới, một phương pháp phi truyền thống để có thể quản lý và đo lường kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mô hình mới này được gọi là mô hình kế toán tinh gọn.

  1. Kế toán tinh gọn (Lean Accounting – L/A)

Kế toán tinh gọi là mô hình kế toán áp dụng cho những doanh nghiệp ứng dụng quy trình sản xuất tinh gọn. Mô hình này bao gồm những phương pháp như tổ chức và quản lý chi phí theo dòng giá trị, thay đổi kỹ thuật đánh giá hàng tồn kho và đưa thêm một số thông tin phi tài chính vào báo cáo tài chính nội bộ của Công ty. Để có thể thay đổi và áp dụng thống nhất cho toàn doanh nghiệp được như vậy, L/A đã thực hiện một quy trình được gọi là quy trình quản lý dòng chảy giá trị.

  1. Quản lý dòng chảy giá trị (Value Stream Management – VSM)

Quản lý dòng chảy giá trị là một cách thức khác để đo lường và đánh giá kết quả hoạt động của một đơn vị sản xuất kinh doanh và yêu cầu phải thay đổi quy trình ra quyết định. Hơn hẳn cách thức quản lý và đo lường kết quả cùng với các bộ phận truyền thống, chẳng hạn như bộ phận kinh doanh, bộ phận sản xuất, tài chính và kế toán lúc này sẽ tổ chức đơn vị của mình thành những dòng giá trị và quản lý, đo lường theo từng dòng chảy giá trị này.

Một dòng chảy giá trị sẽ bao gồm tất cả các chức năng và nhân lực để hỗ trợ hoàn toàn từ đầu đến cuối của chính dòng chảy giá trị đó. Người quản lý dòng chảy giá trị có trách nhiệm bao quát toàn bộ và hướng đến lợi nhuận chung của dòng giá trị. Vào mỗi tuần, các thành viên trong cùng một nhóm của dòng chảy giá trị sẽ cùng nhau đo lường giá trị đã thu được, bao gồm cả đánh giá quá trình hoạt động, năng lực, khía cạnh tài chính của dòng chảy giá trị.

Hơn thế nữa, mục tiêu của việc quản lý dòng chảy giá trị là để xác định và tiết giảm hoặc loại bỏ các lãng phí trong dòng chảy giá trị tại công ty của bạn. Khái niệm lãng phí trong tinh gọn là bất cứ cái gì không làm tăng giá trị sản phẩm và VSM là một công cụ cực kỳ hiệu quả giúp cho cấp quản lý và công ty tập trung vào các nỗ lực liên tục cải tiến trong lộ trình đúng đắn, cải thiện dòng chảy sản phẩm thông qua quy trình sản xuất bằng cách giảm bớt các cản trở và các sản phẩm dở dang tồn đọng trong dây chuyền. Việc cải thiện dòng chảy sẽ làm tăng lợi ích sản xuất.

  1. Các bước thực hiện

Bước 1: Xác định dòng chảy giá trị chính của công ty bao gồm những yêu cầu về giá trị sẽ tạo ra, sản phẩm mới, quá trình phát triển kinh doanh và quy trình xử lý thực hiện chung.

Bước 2: Sơ đồ hóa các điểm đo lường chính để công ty có thể sử dụng làm căn cứ sau này đánh giá, giám sát những mặt đã đạt được so với chiến lược chính của công ty. Phải xác định một bộ tiêu chuẩn đo lường cho toàn công ty, sau đó sẽ tiếp tục giảm dần để đo lường cho từng bộ phận và  từng cá nhân.

Bước 3: Thay đổi cấu trúc hệ thống tài khoản kế toán theo từng dòng chảy giá trị, đồng thời sẽ giữ lại hệ thống đo lường giá vốn của sản phẩm  tồn kho từ việc bán hàng, chi phí quản lý chung để các chi phí này có thể dễ dàng xác định hơn vào cuối tháng.

Bước 4: Tiến hành phân bổ chi phí nguyên vật liệu tương ứng với số giá vốn hàng đã bán được vào báo cáo nội bộ dòng chảy giá trị để chứng minh được sự gia tăng hiệu quả của việc mua hàng tồn kho, từ đó chứng minh về giá trị đã được tạo ra mới trong nội bộ doanh nghiệp.

Bước 5: Người quản lý hệ thống VSM sẽ mô hình hóa thành sơ đồ dòng giá trị. Sơ đồ dòng giá trị là một trong những công cụ giúp người quản lý có thể vẽ được toàn bộ dòng giá trị của các hoạt động trong hệ thống hiện tại. Qua đó, giúp người quản lý có thể phát hiện được nơi nào đang có vấn đề và không tạo ra giá trị. Nhờ vậy, người quản lý có thể đưa ra các biện pháp cải tiến phù hợp và kịp thời.

  1. Lợi ích của mô hình kế toán tinh gọn

Thứ nhất, có thể xem xét kỹ lưỡng, giám sát và kiểm soát từ khâu bắt đầu đến khâu kết thúc quy trình.

Thứ hai, cung cấp được một nội dung rõ ràng về từng quy trình có liên quan đến nguyên vật liệu và dòng thông tin có liên quan khác.

Thứ ba, xác định được những hư hỏng lãng phí trong từng khâu, từng bước của quy trình sản xuất hiện tại ở công ty.

Thứ tư, giảm được thời gian quản lý cũng như giảm số lượng sản phẩm dở dang trên dây chuyền sản xuất và phế liệu.

Thứ năm, phát triển và nâng cao chất lượng  sản phẩm cũng như sự thoả mãn cao cho khách hàng.

Thứ sáu, cung cấp một kế hoạch để thực hiện cải tiến quy trình sản xuất nhằm cắt giảm chi phí.

Thứ bảy, tăng cường sản xuất và truyền thông tin trong doanh nghiệp.

  1. Điều kiện thực hiện và khả năng thành công mô hình trong các doanh nghiệp May ở Việt Nam
    • Điều kiện thực hiện mô hình kế toán tinh gọn

Thứ nhất, toàn thể nhân viên trong doanh nghiệp cần được đào tạo để họ có thể hiểu một cách chắc chắn, chính xác và toàn bộ về tầm quan trọng và cách áp dụng mô hình kế toán tinh gọn.

Thứ hai, tạo lập và mở rộng mối quan hệ với các nhà cung cấp để khẳng định vai trò của họ và giá trị của họ đối với công ty của mình.

Thứ ba, quản lý chặt chẽ những thay đổi trong phạm vi doanh nghiệp.

  • Khả năng ứng dụng thành công mô hình kế toán tinh gọn trong các doanh nghiệp May ở Việt Nam hiện nay

Một là, quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp dệt may mang tính công nghiệp và dây chuyền cao, do đó khi doanh nghiệp đã áp dụng quản lý sản xuất theo mô hình tinh gọn thì việc triển khai kế toán tinh gọn sẽ dễ dàng hơn.

Hai là, trong điều kiện khó khăn hiện nay, các doanh nghiệp đang có nhu cầu sắp xếp, điều chỉnh nhân sự theo hướng gọn nhẹ và hiệu quả. Vì vậy, việc đưa mô hình kế toán tinh gọn sẽ góp phần không nhỏ vào nhiệm vụ chung này của đơn vị.

Thứ ba, với các đơn hàng gia công xuất khẩu là chính nên các doanh nghiệp May ở Việt Nam có điều kiện hội nhập quốc tế và khá lâu và sâu. Vì thế, việc tiếp cận với mô hình kế toán tinh gọn đòi hỏi sự phối hợp cao giữa các khâu trong quá trình sản xuất sẽ rất thuận lợi.

Tóm lại, mô hình kế toán tinh gọn là một mô hình ứng dụng trong doanh nghiệp khá mới. Nếu biết vận dụng linh hoạt sẽ là một công cụ đắc lực để tăng cường hơn nữa cho công tác quản lý, từ đó giúp cho người lao động chủ động hơn trong công việc của mình và sẽ tạo nên động lực to lớn nhằm cải thiện tốt hơn quy trình làm việc trong từng bộ phận của doanh nghiệp. Điều này sẽ vô cùng có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp May của Việt Nam hiện nay, khi mà vấn đề năng suất, chất lượng đang được đặt ra hàng đầu, một yêu cầu tất yếu mang tính sống còn của doanh nghiệp.

Ths. Nguyễn Văn Đức

Trường CĐCN – Dệt May Thời trang Hà Nội

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Huỳnh Thị Hồng Hạnh (2010), Kế toán chi phí theo chuỗi giá trị – Cách tiếp cận mới cho mô hình sản xuất tinh gọn, Đại học Đà Nẵng.
  2. Phạm Thị Minh Hiền (2011), Sử dụng công cụ tài chính nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ngành Dệt May Việt Nam trong điều kiện gia nhập WTO, luận án tiến sĩ kinh tế – Học viện Tài chính.
  3. , TS. Nguyễn Đình Đỗ (2011) , Nguyên tắc, chuẩn mực quốc tế về kế toán và kế toán trong doanh nghiệp, Học viện Tài chính.
  4. Lê Hoài Sơn (2008), Tinh gọn để vượt khó, Thời báo Kinh tế Sài Gòn.
  5. Lưu Đức Tuyên (2011), Tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp, Học viện Tài chính.

 

Bài viết liên quan: